Lan hoàng thảo có mặt ở khắp nơi với hình dáng với cấu trúc khác nhau tuỳ giống hoa nhằm thích nghi với điều kiện sống. Đây là loài hoa rụng lá vào mùa thu và phải có thời gian ngủ đông để chuẩn bị ra hoa cho mùa hoa tiếp theo.
Lan hoàng thảo vạch đỏ quý hiếm
Lan hoàng thảo môi tua màu vàng lạ mắt
Lan Ngọc Điểm là loại Lan phân bố khá phổ biến ở nước ta. Lan Ngọc Điểm khá dễ trồng. Thích nghi với mọi điều kiện khí hậu tại Việt Nam. Ngọc Điểm cho hoa vào dịp tết, hoa đẹp có mùi hương thoang thoảng đặc trưng của Lan rừng. Nên hầu như anh chị em chơi lan, ai cũng có cho mình từ một đến hai cây trong vườn. Với tình yêu đặc biệt dành cho lan Ngọc Điểm. Chuyên trang xin chia sẻ một số quan điểm chủ quan về loài lan này như sau.
Lan Ngọc điểm có tết khoa học là khoa học là Rhynchostylis gigantean. Tại Việt Nam hiện nay có 3 tên gọi chính cho loài lan này. Miền Nam gọi là ngọc điểm, Miền Bắc gọi là Đai Châu (tên gọi tượng hình của chuỗi hoa sắp nở lung linh như chuỗi ngọc). Miền Trung gọi là Nghinh Xuân (đón tết).
Thỉnh thoảng tôi vẫn nghe một số người gọi là “tai trâu”. Đây là cách gọi hoàn toàn sai và nghe rất chối tai khi nó không phản ánh điều gì về thân, lá, hoa, hương của chủ thể.
Ngọc điểm nở hoa khi được trưng bày trong gian phòng khách thì hầu như phát hương tỏa khắp. hương thơm dịu nhẹ nhưng đằm thắm, ngất ngây lòng người. Có lẽ, ngọc điểm cùng với họ lan giáng hương và lan trầm là những loài lan sở hữu mùi hương quyến rũ bậc nhất trong họ nhà lan.Lan Ngọc điểm có thể nói là Lan của tết cổ truyền dân tộc. Một cây ngọc điểm trưởng thành bình thường sẽ cho hoa vào dịp Tết ta (Tết nguyên đán). Trừ những năm nhuận cây cho hoa sớm trước Tết.
3. Màu sắc của Lan Ngọc Điểm
Ngọc điểm rừng tại Việt Nam ghi nhận 2 màu chính:
– Cánh trắng điểm nhiều đốm tím trên cánh hoa, với môi giữa màu tím.
– Cánh trắng điểm ít đốm tím hoặc không có đốm tím, với môi giữa màu tím.
Cá biệt có một số cây ngọc điểm rừng cho hoa trắng tuyền (pure white). Loại này rất hiếm và đương nhiên có giá trị cao nhờ độ thuần khiết, tinh khôi của nó.
Lan Ngọc điểm công nghiệp hay ngọc điểm Thái ghi nhận thêm một số màu hoa lai tạo: tím, đỏ, trắng, hồng… Nhưng độ cứng của màu hoa và hương thơm có phần kém đi nên không thể so sánh được độ chất của ngọc điểm rừng. Bạn có thể tham khảo những mặt hoa Ngọc Điểm đột biến sau đây.
Nếu để ý, ngọc điểm vẫn có loại lá lướt và lá xếp, loại lá ngắn và loại lá dài và thậm chí là lá to bản và lá bản hẹp. Cũng có thể là do điều kiện chăm sóc khác nhau của từng cây, từng người – môi trường xác định kiểu hình. Và để nói về kiểu hình nào đẹp hơn hay kém hơn thì hoàn toàn phụ thuộc vào quan điểm chơi cây, chơi hoa của gia chủ.
II. Cách chăm sóc Lan Ngọc Điểm
1. Nhiệt độ và độ ẩm
Ngọc điểm là loại Lan chịu nhiệt tốt, nhưng nó thích ẩm. Nhiệt độ và độ ẩm lý tưởng cho cây vào khoảng 40 – 70% và 26°C– 30°C. Độ ẩm càng cao, rễ lan mọc càng nhanh và phát triển rất tốt. Tuy lan Ngọc Điểm chịu nhiệt tốt nhưng không nên để lan chịu ánh nắng trực tiếp vì dễ gây bỏng lá. Trong môi trường bóng râm quá lớn, thiếu ánh sáng cần thiết lan Ngọc Điểm cũng khó có thể phát triển tốt. Thiếu ánh sáng cây sẽ tăng trưởng chậm và thiếu sức sống. Lan Ngọc Điểm ưa nóng nhưng nó cần lượng ánh sáng chiếu trong ngày vừa đủ để ra hoa, Vì thế cây chỉ nở hoa vào dịp tết âm lịch, tức vào thời điểm trong năm có ngày ngắn đêm dài
2. Giá thể trồng lan ngọc điểm
Ngọc điểm là loại lan đơn thân nên ưa giá thể thoáng. Chịu ẩm nhưng không chịu được úng. Luôn nhớ Ngọc Điểm thường mọc trên cây cao rất thoáng gió. Không ưa không khí tù hãm vì thế rễ cây không được ẩm ướt suốt ngày. Lan cũng không ưa bị quấy nhiễu hay thay chậu, cho nên cách trồng tốt nhất là ghép cây vào gỗ, lũa hoặc trồng trong chậu để phơi rễ ra ngoài.
Kinh nghiệm cho thấy cây lan ngọc điểm được ghép trên gỗ sẽ phát triển nhanh hơn. Bộ rễ phát triển mạnh hơn do thoáng khí và ít bị rụng lá chân. Gỗ dùng ghép ngọc điểm có thể là gỗ vú sữa, nhãn… hoặc bất kỳ loại gỗ nào không có chất mặn, chất chát và thời gian sử dụng lâu bền để tránh phải thay giá thể nhiều lần gây sốc cây. Nếu trồng chậu thì nên trồng chậu đất nung nhiều lỗ với vài cục than to để tạo độ thoáng cho rễ. (Kinh nghiệm cho thấy những vườn có hồ nước bên dưới treo ngọc điểm bên trên cây phát triển rất mạnh do hồ nước bốc hơi khiến ẩm độ không khí cao kích thích rễ phát triển nhanh)
Đối với lan Ngọc Điểm. Tùy từng giai đoạn phát triển của cây mà ta cung cấp lượng phân bón cũng như lượng nước tưới thích hợp. Lan ngọc điểm là loại lan đơn thân nên giả hành không dự trữ nước nhiều. Do đó cần cung cấp đủ độ ẩm để cây phát triển. Tuỳ theo loại giá thể trồng mà chọn cách tưới cho phù hợp. Vào mùa nắng có thể tưới ngày 2-3 lần tuỳ theo giá thể trồng và độ ẩm của vườn, ngày mưa khỏi tưới, chỉ tưới lại khi thấy cây khô ráo.
4. Bón phân cho lan ngọc điểm
Nên bổ sung các loại phân có chứa trung vi lượng, N-P-K và các chất cần thiết để để cây cho hoa đúng thời điểm. Bạn cần nhớ, đừng bao giờ bón phân cho lan lúc giá thể và rễ đang khô nóng. Nên bón phân vào buổi sáng hoặc chiều mát. Trước khi tưới, phun phân hãy phun sương ẩm toàn bộ cây và gốc. Bón theo đúng chỉ dẫn và đúng chu kỳ phát triển của cây.
Sau mùa xuân khi lan ngọc điểm đã tàn hoa và bước vào mùa nghỉ ta chỉ tưới nước 1lần/ngày. Vào cuối tháng 4 đầu tháng 5 khi cây bước vào thời kì phát triển ta phun phân 30-10-10 nhằm kích thích cây ra lá và rễ. Phun cách nhau 1 tuần 1 lần với liều lượng thấp hơn so với chỉ dẫn trên bao bì vì lan rừng không chịu được nồng độ phân cao. Sau 2 lần tưới 30-10-10 thì tưới 1 lần 20-20-20 nhằm để cây phát triển cân đối lại tránh hiện tượng cây mềm yếu do thừa đạm. Khi cây bắt đầu nhú mầm hoa thì chuyển sang dùng phân bón lá 6-30-30 nhằm tăng khả năng đậu hoa và vòi hoa dài hơn.Thông thường từ khi nhú vòi hoa đến khi nở là khoảng 3 tháng. Cây ra hoa sớm hay muộn phụ thuộc niều vào khí hậu gần tết. Vì thế nếu muốn hoa nở đúng tết bạn phải canh thời gian để kìm hãm hoặc kích thích cây.
Lan Báo Hỷ có tên khoa học là Dendrobium secundum, đây là loài thực vật thuộc họ Phong Lan. Chiều cao của Lan Báo Hỷ giao động trong khoảng 50 - 70cm và mọc thành đám nhiều thân (sai). Thân cây bao gồm nhiều phần, mỗi phần sẽ có một lá. Lá có màu xanh lục trắng, thân có màu xám.
Lan Kiều Vàng có lá xanh quanh năm, cho hoa đẹp: bông trắng, họng vàng tươi, có mùi thơm nhẹ. Có dạng chùm to dài khoảng 20 – 30 cm, gồm nhiều bông đơn lẻ mọc quanh.
Hoa Lan Kiều Vàng nở vào đầu hè, khoảng tháng 4 – 5 dương lịch. Hoa nở kéo dài từ 5 – 7 ngày.
Lan Kiều Vàng dễ trồng, thích hợp với điều kiện gieo trồng ở nước ta.
Lan Kiều Vàng được đông đảo người mê Lan yêu mến, rất hot trên thị trường trong thời gian gần đây. Bên cạnh việc trồng làm cảnh, Lan Kiều Vàng còn được trồng kinh tế, đem lại lợi nhuận cao cho người trồng.
Lan Kiều Vàng là giống Phong Lan khá đẹp với hoa cánh trắng, lưỡi vàng 1 màu, chùm hoa kín tròn một màu trắng với những đốm vàng lung linh. Kiều Vàng ưa ẩm và thoáng, thích nắng giống như Kiều Hồng.
Kiều Vàng thường có 3 – 5 lá trên một thân, kích thước tương đương lá Kiều Hồng nhưng mỏng, dáng nhọn hơn, xanh nhạt hơn, hơi bóng. Thuộc họ Kiều nên cây không có mùa nghỉ, lá xanh quanh năm, ít rụng lá trong mùa hanh khô trừ khi thiếu hụt nước. Loại này phân bố nhiều ở miền Bắc Việt Nam.
Lan Kiều Vàng được dân chơi lan ưa chuộng, vì chúng có dạng chùm to dài khoảng 20 – 30 cm, gồm nhiều bông đơn lẻ mọc quanh phát hoa, mỗi bông có cánh trắng, họng vàng tươi rất đẹp, màu sắc nổi bật, thơm nhẹ và kéo dài khoảng 5-7 ngày. Kiều Vàng nở hoa vào cuối xuân – đầu hè, khoảng tháng 4.
Lan Kiều Vàng với vẻ đẹp kiêu sa, sang trọng của chúng thì ít ai có thể cưỡng lại, bởi hoa Lan Kiều Vàng thu hút ở những cánh hoa mỏng manh, và sự căng tràn sức sống. Không chỉ vậy, chúng còn lôi cuốn bởi cách sống lạ và vương giả của mình.
Đôi nét về thông tin Lan Kiều Tím
Lan kiều tím (Dendrobium amabile) là một trong những giống lan quý hiếm và đắt đỏ nhất hiện nay. Được biết đến với vẻ đẹp tinh tế và màu sắc tím thanh lịch, loại lan này được ưa chuộng trong việc trang trí nội thất và sân vườn.
Lan kiều tím có nguồn gốc từ khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là ở Miến Điện, Thái Lan và Malaysia. Ngoài màu tím phổ biến nhất, có một số biến thể khác của giống lan này với màu sắc khác nhau như hồng, trắng và vàng.
Giá cả có thể dao động từ hàng trăm đến hàng ngàn đô la Mỹ, tùy thuộc vào kích thước và chất lượng của cây lan. Cần phải lưu ý rằng việc chăm sóc Lan kiều tím cũng đòi hỏi kiến thức và kỹ năng đặc biệt để đảm bảo cây lan phát triển tốt.Tại sao Lan Kiều Tím quý hiếm và có giá trị cao?
Hiếm có: Lan Kiều tím là một loài hoang dã và rất hiếm gặp. Do số lượng có hạn và sự phá hủy môi trường tự nhiên, việc tìm thấy Lan Kiều tím trong tự nhiên trở nên cực kỳ khó khăn. Điều này làm tăng giá trị của nó trong thị trường hoa lan.
Đặc điểm ngoại hình: Với những cánh hoa màu xanh tím độc đáo và sắc thái sang trọng, Lan Kiều tím được xem là một trong những hoa lan đẹp nhất. Sự kết hợp giữa màu sắc và hình dáng độc đáo đã tạo nên sức hút mạnh mẽ đối với những người yêu thích hoa lan.
Giá trị thương mại: Do sự hiếm có và tình trạng bảo vệ hạn chế, Lan Kiều tím thường có giá trị cao trên thị trường. Giá của nó có thể dao động từ hàng chục đến hàng trăm đô la cho mỗi cây hoặc cả cây chậu đã trưởng thành.
1. Cách Trồng
Lan Kiều khi mới mua về, cứ cắt rễ cũ cho gọn gàng, chỉ cần cách gốc khoảng 1 cm, rễ nào dày ta dùng mũi kéo chọc gãy và bấm đi cho mỏng bớt.
Xối qua nước sạch, ngâm cả cây vào dung dịch kích rễ như B1 hoặc Atonik khoảng 1 – 2 tiếng rồi đem trồng. Dùng dây thít nhựa, dây nylon hoặc súng bắn ghim hay các vật dụng có thể cố định được phần gốc cây thật chắc với giá thể. Hạn chế dùng các vật liệu kim loại vì sau một thời gian nó sẽ bị gỉ, rễ non mọc ra chạm vào có thể gây thối rễ.
Ghép cây dạng đứng hoặc nghiêng chếch ngọn lên trời do thân Kiều Vàng cứng. Còn tùy vào tình hình khí hậu chỗ trồng, nếu gió thổi liên tục hoặc nắng nóng khô nhiều thì ta ghim thêm một ít miếng xơ dừa cách gốc 1 – 2 cm để giữ ẩm tốt hơn, không được phủ kín mít gốc sẽ gây úng thối.
Sau khi ghép, ta nên treo giò lên cao khoảng đầu người trở lên, không treo thấp, để nơi râm mát, độ ẩm cao, thoáng gió.
2. Cách Chăm Sóc
Lan Kiều Vàng có bộ rễ khỏe, thân trữ nước nên khá dễ chăm nhưng cần chú ý:
Rễ phải thoáng, không để sũng gốc, cây thường chết do thừa nước chứ không chết vì thiếu nước.
Chịu nắng 60 – 70%, phơi nắng trực tiếp là cháy lá, đặc biệt rất kị mưa nắng thất thường (nắng xong mưa kéo dài hay ngược lại).
Thời gian trước mùa ra hoa khoảng 1 tháng, ta tưới nước lã ít đi nhưng vẫn phun NPK 10-30-10 một lần/tuần để kích hoa. Đồng thời, đưa giò ra nơi nhiều nắng một chút. Lưu ý, càng tưới nhiều nước lã hay thiếu nắng vào thời điểm này, thì cây không ra hoa, chỉ ra thân mầm.
Sau mùa hoa, cây cần nhiều nước, ta lại đưa giò vào nơi ít nắng hơn, tưới nhiều hơn, bón phân bón lá NPK 30-10-10 hàng tuần, để hỗ trợ phát triển sinh trưởng cho thân non mới lên.
Xem chi tiết: Cách trồng và chăm sóc lan mokara, dân nghiệp dư vẫn cho hoa nở đều
Điều kiện trồng và cách trồng:
- Nhiệt độ: Mokara thuộc nhóm lan ưa nóng. Nhiệt độ thích hợp ban ngày không dưới 21°C. Nhiệt độ ban đêm không dưới 18.5°C.
- Anh sáng: Mokara là loài cây ưa sáng. Anh sáng yếu cường độ quang hợp giảm khi đó cây thiếu dinh dưỡng và không ra hoa. Vườn che nắng 50-60% ánh sáng tự nhiên cây sẽ phát triển tốt.
- Tưới nước: Tưới theo mùa. Do mokara cần độ ẩm cao nên mùa khô tăng cường tưới nước để tránh hiện tượng rụng lá và giảm cường độ quang hợp.
- Độ thông thoáng: Những vùng thiếu thông thoáng dễ gia tăng bệnh cho lan. Còn trường hợp ở nơi quá thông thoáng như đồng trống gia tăng bốc hơi nước làm cho môi trường có độ ẩm thấp, cây thoát hơi nước mạnh làm cây kém phát triển do vậy cần phải che chắn.
- Kiểu trồng: Lan Mokara có thể được trồng trên lưới, trồng trong luống có chứa vỏ đậu, trồng trong các chậu gốm, nhựa không có chất trồng hoặc có chất trồng là xơ dừa, vỏ đậu, than; hoặc được trồng bằng cách bó vào trụ xi măng đứng. Tuy nhiên kiểu trồng trên các luống có chứa vỏ đậu là cách trồng phổ biến nhất và hiệu quả nhất.
- Đất trồng: Đất chọn trồng mokara phải cao ráo, thoáng mát và có tỷ lệ cát cao.
- Chuẩn bị luống trồng: luống trồng làm thành khung hình chữ nhật để cho vỏ đậu vào không bị trôi chảy.
- Trồng cây: Cây giống MOKARA có hai nguồn chủ yếu, một là nhập khẩu từ Thái Lan; hai là từ các nhà vườn, nhưng cho dù từ nguồn nào thì việc phòng trừ nấm bệnh cho cây trước khi xuống giống.
- Dùng dây ni lon bó từ 5-10 cây và ngâm vào nước có pha thuốc trừ nấm VICARBEN theo tỷ lệ 2/3 lượng ghi trên bao bì, nhúng vào cho ướt đều và vớt ra treo ngược cho ráo nước, cứ treo như thế cho đến khi đem xuống giống.
- Cách trồng: Các cây lan Mokara được buột đứng vào các nẹp đã chôn xuống vỏ đậu sao cho gốc lan không chạm vào vỏ đậu. Trồng cây cách cây 30cm
Chăm sóc và bón phân: Duy trì độ ẩm cao nếu mùa nắng tưới ngày 2 lần, Che nắng 50-60%
- Phân bón: có thể chia ra 4 giai đoạn để tưới phân
a. Giai đoạn lan phục hồi và ra rễ non:
Một số loại phân thường dùng:
- Terra sorb - 4 dùng 2ml/lít nước
- NPK 30-10-10 hoặc NPK 30-15-10 dùng 1g/lít
- Vitamin B1 dùng 1ml/lít
Cách phun: Phun định kỳ 5 ngày/ lần.
b. Giai đoạn sinh trưởng:
Một số loại phân thường dùng:
- Phân cá Fish Emulsion 1ml/lít nước
- NPK 20-20-20 (1-1.5gam/lít)
- Vitamin B1 dùng 1ml/lít
- NPK 30-15-10 dùng 1g-1.5/lít Phun định kỳ 5 ngày/ lần.
- Phân Dynamic rải gốc 10g/gốc. Định kỳ rải gốc 1-1.5 tháng/lần. Rải phân khi rễ Mokara xuống nhiều và chạm với vỏ đậu .
c. Giai đoạn ra hoa
Một số loại phân thường dùng:
- Phân cá Fish Emulsion 1ml/lít nước
- NPK 20-20-20 (1-1.5gam/lít)
- Vitamin B1 dùng 1ml/lít
- Phân Dynamic rải gốc 10g/gốc. Định kỳ rải gốc 1-1.5 tháng/lần
- Rong biển 10g/30ml
d. Phòng trừ sâu bệnh: Thực hiện phun phòng định kỳ 10-15 ngày /lần. Sử dụng luân phiên các loại thuốc khác nhau:
Thuốc trừ bệnh thường dùng là Rhidomil, Aliette, Score, Vicarben
Thuốc sâu: Decis, Bassa, B thái lan…
Tiểu Hồ Điệp rất bé bỏng như tên gọi của nó: Nếu như lan Đại Hồ Điệp có hoa to với kích thước 8-10cm thì lan Tiểu Hồ Điệp lại có kích thước rất bé chỉ khoảng 1cm. Đây cũng là một loại lan rừng rất phổ biến ở Việt Nam.
– Hoa có nhiều màu: Trắng vàng, phớt tím, tím nhung, hồng…
Tiểu Hồ điệp là loại lan tương đối dễ trồng, Giá thể tốt nhất nên trồng than to ở dưới, lớp trên than nhỏ hoặc dớn vụn.
Trong khi Đại Hồ Điệp hoa to khoảng 8 – 10cm thì Tiểu Hồ Điệp rất bé bỏng như tên gọi của nó: mỗi hoa chỉ khoảng 1cm. Tiểu Hồ Điệp trong hình là lan rừng đem về trồng ở vườn nhà, loài này rất phổ biến ở Việt Nam, nhưng dường như ít ai biết tên khoa học của nó.
Nơi mọc: Đà Nẵng, Bình Thuận, Lâm đồng, Nha Trang, Sông Bé, Lộc Ninh, Phú quốc.
Phương pháp trồng và chăm sóc lan hồ điệp rừng:
– Trồng nơi có ánh nắng sáng hoặc chiều. Nhiệt độ 10-330C (thực tế có thể chịu được nhiệt độ cao hơn nhiều). Độ ẩm: 50-70%.
– Khi mới nhổ ở rừng về cây khá suy yếu, sau khi xử lý và trồng xong nên để cây nơi mát 1 chút, phun dung dịch B1, ATONIK, kích rễ. Khi cây ra rễ khỏe mạnh để nơi có ánh nắng (60-70%) có thể bón phân bò khô hoặc phân hữu cơ kết hợp với bón phân NPK theo lứa tuổi. Khi cây khỏe mạnh có khả năng ra hoa thì khoảng tháng 2-3 AL dùng NPK 6-30-30 hoặc phân có (P) cao phun định kỳ 3-4 lần thì cây sẽ nhú nụ hoa. Hoa có nhiều màu: trắng, phớt tím, tím nhung…nói chung là Tiểu Hồ điệp ( Hồ điệp rừng ) là loại tương đối dễ trồng.
Tưới nước: Ngày 2 lần (khi thấy giá thể trong chậu khô thì có thể tưới nước).










































